Hội thảo khoa học: “Nghiện Internet: Những thách thức mới trong xã hội hiện đại”

Sáng ngày 23-11-2013, tại hội trường D. Trường ĐH KHXH&NV, ĐHQG-HCM, Bộ môn Tâm lý học cùng Hội Khoa học Tâm lý - Giáo dục Đồng Nai đồng tổ chức hội thảo khoa học với chủ đề “Nghiện Internet: Những thách thức mới trong xã hội hiện đại”. Đây là hội thảo được đúc kết từ một chủ đề luận án tiến sĩ của Nghiên cứu sinh ngành Tâm lý học do trường đào tạo.

Đến dự hội thảo có Ông Tạ Quốc Thanh, Chủ tịch Hội Khoa học Tâm lý - Giáo dục Đồng Nai, các giảng viên Trường Cao đẳng Bến Tre, Đại học Cần Thơ, Đại học Trà Vinh, Đại học Nông Lâm -TP.HCM, Đại học Sư phạm Hà Nội, Học viện Chính trị - Hành chính – Khu vực IV, Đại học Hoa Sen.

Về phía trường ĐH KHXH& NV TP.HCM có PGS.TS. Võ Văn Sen, Hiệu trưởng và Phòng Quản lí khoa học – Dự án, các giảng viên bộ môn Tâm lý học đã đến dự. Thay mặt Ban Giám Hiệu, Hiệu trưởng, PGS.TS Võ Văn Sen đã phát biểu khai mạc hội thảo, đồng thời nhấn mạnh ảnh hưởng của Internet đến cuộc sống hiện đại của con người, con người đang hưởng được nhiều thành quả của quá trình phát triển khoa học kỷ thuật vượt bậc, phục vụ tối đa lợi ích của con người, trong đó Internet được xem là một cuộc cách mạng làm thay đổi xã hội từ nhận thức đến các phong trào xã hội khác, góp phần làm thay đổi toàn diện cuộc sống của con người.

Xuất hiện từ năm 1960, thuộc dự án ARPA và phát triển hơn với mạng ARPANET, khi ra đời World Wide Web dựa trên ý tưởng về siêu văn bản của Ted Nelson đưa ra từ năm 1985 đến nay đã có hơn 2 tỉ người dùng đã minh chứng cho sự thay đổi thần kì đó.

Tại Việt Nam đã có nhiều báo cáo khoa học về ảnh hưởng của Internet đến đời sống của thanh thiếu niên. Các bác sỹ nghiên cứu về tâm thần, các nhà tâm lý đã có nhiều ý kiến trên nhiều phương tiện thông tin đại chúng về tình trạng Internet bệnh lý. Tuy nhiên, hiện nay chưa có một báo cáo nghiên cứu thể hiện một bức tranh tổng thể về việc nghiện Internet trong bối cảnh Việt Nam hiện nay.

Theo PGS.TS Võ Văn Sen, hiện nay việc sử dụng Internet quá mức đã được can thiệp nhưng vẫn còn gây ra những tranh cãi giữa việc xem xét hội chứng “nghiện Internet” là nghiện hay không nghiện? Một số nhà nghiên cứu xem nó thực sự như nghiện ma túy, rượu… nhưng có những nhà nghiên cứu khác lại cho rằng đó không phải là nghiện vì không tồn tại chất gây nghiện như khái niệm truyền thống. Trong khi đó, tại Mỹ Hiệp hội Tâm thần học Hoa Kỳ đã đưa tiêu chuẩn nghiện trò chơi Internet vào bảng thống kê và chuẩn đoán các rối loạn tâm thần lần thứ 5 (DSM – 5), tháng 5/2013. Nhân đây, PGSTS. Võ Văn Sen hy vọng chủ đề của hội thảo sẽ trở thành một chủ đề nghiên cứu lớn của Bộ môn Tâm Lý học, đồng thời Bộ môn cũng sẽ kết hợp với các nhà khoa học uy tín xem xét chủ đề Internet một cách nghiêm túc, phân tích tính tích cực, tiêu cực và nhất là vấn đề nghiện Internet.

Trong báo cáo đề dẫn hội thảo, TS. Ngô Xuân Điệp, Trưởng Bộ môn Tâm lý học đã cho thấy quá trình Internet vào Việt Nam từ năm 1997, và đến năm 2000 đã có 85.000 người sử dụng, đến năm 2012 Việt Nam đã có 30,8 triệu người dùng, tỷ lệ dân số sử dụng internet là 34%. Internet được xem là một phát minh vĩ đại của con người, trở thành một mạng thông tin khổng lồ, với các thông tin thương mại, văn hóa, xã hội, y tế, tôn giáo, khoa học kĩ thuật; xâm nhập vào mọi góc cạnh, các tầng lớp của con người. Được cho là đem đến sự thay đổi tích cực cho con người trong cuộc sống, nhưng đồng thời Internet cũng mang lại những tiêu cực cho con người: từ mất cắp dữ liệu cá nhân, tài khoản ngân hàng, mạo danh hay truy cập vào các trang có nội dung không lành mạnh ảnh hưởng xấu đến lối sống của cá nhân, của tập thể, nhất là ảnh hưởng đến cả cộng đồng.

TS. Ngô Xuân Điệp, Trưởng Bộ môn Tâm lý học, báo cáo đề dẫn hội thảo. Ảnh Việt Thành

Việc nghiện Internet được các nước chú trọng nghiên cứu, vì nó mang lại một tâm lí phụ thuộc nguy hiểm, làm thay đổi lối sống của con người, xâm hại đến văn hóa dân tộc. Ở góc độ cá nhân, khi rơi vào trạng thái nghiện Internet sẽ bị ảnh hưởng đến sức khỏe thể chất và tinh thần (tâm lí ảo tưởng, hay quên, bồn chồn, nóng gắt, hay cáu giận) làm mất thời gian, nhất là cá nhân tách biệt với xã hội, rối loạn tâm thần và nhiều người còn đi đến mức độ bắt chước hành động của các trò chơi bạo lực, trực tuyến trên Internet.
Ở góc độ cộng đồng xã hội, nó tác động đến sự thay đổi về suy nghĩ của công đồng làm cho người ta dễ bị dao động với những thông tin thiếu sự chính xác, nhất là các thông tin chống phá nhà nước trước các thế lực khác trong diễn biến hòa bình. Hơn nữa, việc các cá nhân nghiện Internet gây ảnh hưởng đến cộng đồng bằng các hành động bạo lực từ các “con nghiện” Internet, gây hoang mang, tổn hại đến sức khỏe, tính mạng của người dân.
18 tham luận tại hội thảo nghiên cứu đến tình trạng nghiện Internet và tác hại tới người dân, đặc biệt là giới trẻ. Các tham luận nhìn nhận các vấn đề ở nhiều góc độ và cách tiếp cận, đánh giá nghiên cứu về nghiện game online, game nhập vai, hay thực trạng sử dụng Internet và các tác động tiêu cực của nó đến kết quả học tập của sinh viên của Trường ĐH Nông Lâm TP.HCM; tình dục trực tuyến và tác động của nó đến thanh thiếu niên; ảnh hưởng internet, game online đến học tập môn mỹ thuật của học sinh của học sinh THCS.
Một nghiên cứu được quan tâm đó là nghiên cứu đến thực trạng nghiện Internet trong học sinh tiểu học và đề xuất giải pháp khắc phục về mặt tâm lý và khuyến cáo tới toàn xã hội, đặc biệt là ngành giáo dục. Nghiên cứu dựa trên đánh giá SWOT để đánh giá thực trạng này, từ đó đưa ra các biện pháp khắc phục thực trạng. Tại hội thảo lần này, Facebook cũng là một đối tượng được quan tâm nghiên cứu, các đề xuất giải quyết hậu quả, sự tiêu cực trong việc sử dụng Facebook hay việc nghiên cứu tình trạng sử dụng internet trong giao tiếp của sinh viên Việt Nam hiện nay và hệ lụy của nó.
Việc nghiện Internet cũng mang đến nhiều hệ lụy, một nghiên cứu khác chỉ ra được những biểu hiện về tâm lý, tâm thần của người nghiện Internet và cách thức trị liệu dựa trên phương pháp trị liệu nhận thức – hành vi.

Các đại biểu, sinh viên, giảng viên đến dự hội thảo. Ảnh: Việt Thành 

Tại hội thảo, các chuyên gia và các nhà nghiên cứu đã nhấn mạnh đến các vấn đề sau:

Cơ hội và thách thức Internet mang lại

Hiệu quả của Internet mang lại nhiều cơ hội, nhất là với vai trò hỗ trợ học tập. Nhóm các trợ giảng tiếng Anh, đến từ Hoa Kỳ đã cho thấy Internet là công cụ đắc lực dùng hỗ trợ sinh viên và giảng viên sử dụng hiệu quả trong học tập. Tại các trường đại học Mỹ, sinh viên được hướng dẫn ngay từ khi vào trường cách thức sử dụng các thiết bị hiện đại một cách hiệu quả trong năm thứ nhất . Bên cạnh đó, thông qua các ứng dụng của Internet, việc trao đổi tài liệu, ý kiến của sinh viên được các giảng viên trả lời qua mail, tạo hiệu quả hoạt động tích cực, tránh được các áp lực về ghi chép bài tại lớp đối với sinh viên. Hơn nữa, tạo cho sinh viên trách nhiệm trong việc sử dụng Internet như một công cụ hỗ trợ học tập hơn là phương tiện giải trí. Từ kinh nghiệm của Hoa Kỳ nhóm tác giả đến từ trường Cao đẳng Bến Tre đã đề xuất một số giải pháp như: chuẩn bị tốt nguồn lực tiếp cận, ứng dụng Internet; chú trọng hạ tầng công nghệ thông tin; tạo môi trường thức đẩy sử dụng hiệu quả Internet vào dạy học.
Tại trường đại học Nông Lâm TP.HCM, sinh viên có tần suất truy cập Internet khá cao, theo khảo sát có đến 74.6% truy cập Internet hàng ngày. Điều này cho thấy vai trò của Internet có tác động đến sinh viên rất cao. Tại nghiên cứu này cũng cho thấy sinh viên nam truy cập Internet thường xuyên hơn sinh viên nữ, chỉ ra sự khác biệt trong sử dụng Internet. Sinh viên năm 4 truy cập Internet hàng ngày là 85% cao hơn so với sinh viên năm 3, năm 2, năm 1 (phục vụ cho học tập, giải trí, và có máy tính nhiều hơn các sinh viên khóa sau).
Ngoài những tác động tích cực của Internet như cung cấp tin tức cần thiết cho cuộc sống hằng ngày, tìm tài liệu tham khảo cho việc học, sinh viên cũng thừa nhận Internet có nhiều tác động tiêu cực đến cuộc sống của họ. “Có đến 62,65% sinh viên cho rằng Internet chiếm mất thời gian để làm việc khác. Nhiều bạn cho rằng mình bị mệt mỏi, kết quả học tập giảm sút, mâu thuẫn với bạn bè, bỏ học vì thức quá khuya. Thậm chí có bạn còn cho rằng mình bị lừa tình, bạo lực hay có hành vi quan hệ với gái mại dâm... thông qua Internet”.
Tác động của Internet đến kết quả học tập của sinh viên: Nghiên cứu cho thấy sinh viên truy cập Internet càng nhiều, kết quả học tập càng kém. Cụ thể, sinh viên có học lực giỏi, xuất sắc có số giờ truy cập bình quân 17,6 giờ/tuần. Trong khi những sinh viên học yếu, kém có số giờ truy cập Internet bình quân đến 31,9 giờ/tuần”. Dẫn chứng từ nghiên cứu: “Rất ít sinh viên khá giỏi truy cập Internet quá nhiều trên 4 giờ/ngày (chỉ 9,1%). Trong khi đó có đến 50% sinh viên yếu kém truy cập hơn 4 giờ/ngày”. Ngoài những tác động tích cực của Internet như cung cấp tin tức cần thiết cho cuộc sống hằng ngày, tìm tài liệu tham khảo cho việc học, sinh viên cũng thừa nhận Internet có nhiều tác động tiêu cực đến cuộc sống của họ.
Ông Tạ Quốc Thanh, Chủ tịch Hội khoa học Tâm lý - Giáo dục Đồng Nai, phát biểu tại hội thảo. Ảnh: Việt Thành

Nghiện internet: Thực trạng và giải pháp

Vai trò quan trọng của Internet trong toàn bộ lĩnh vực hoạt động của con người đã minh chứng cho một xã hội phát triển dựa vào công nghệ thông tin, Internet trở thành một công cụ hữu hiệu của quá trình đó. Lạm dụng Internet có tác động tiêu cực lên con người có xu hướng cô đơn, ám sợ xã hội và mức độ tự tin của người lạm dụng.
Trên thực tế, để chữa bệnh nghiện Internet, làm tăng sự tự tin cho bản thân người nghiện cũng được xem xét dưới góc độ lý thuyết nhận thức và hành vi cho việc lạm dụng Internet của một số đối tượng, cũng như những thành quả đạt được trong trị liệu đã áp dụng cho người nghiện Internet một cách quá mức.
Thực trạng nghiện Internet của học sinh THCS, tại các thành phố lớn cũng có dấu hiệu tăng nhanh, theo nghiên cứu của ThS. Lê Minh Công con số học sinh THCS nghiện Internet là 12.3%, tập trung ở học lực trung bình và khá, gia đình có kinh tế trung bình, gia đình ổn định. Điều này chứng minh các yếu tố xã hội chỉ ảnh hưởng đến một phần nhỏ tình trạng nghiện Internet. Cái thiếu chính là sự định hướng, thiếu kỹ năng sống và kiểm soát bản thân. Có nhu cầu mở rộng quan hệ xã hội nhưng thiếu kỹ năng ứng xử với cuộc sống, đó mới chính là nguy cơ dẫn đến tình trạng nghiện Internet.
Vấn đề nghiện Internet trong học sinh tiểu học, trung học cơ sở là bức xúc, thử thách đối với gia đình và xã hội. Internet giúp các em tư duy nhanh, nhạy bén hơn. Tuy nhiên, nhiều em đam mê quá dẫn đến lơi lỏng việc học và chơi những trò chơi không đúng lứa tuổi hồn nhiên của các em. Gia đình có điều kiện, học sinh sử dụng mạng trong phòng riêng thiếu sự quan tâm, kiểm soát của cha mẹ. Trong khi đó, trò chơi trên mạng rất nhiều, ngày càng thu hút học sinh như tặng điểm, khuyến mãi để dụ dỗ học sinh.
Giải quyết vấn đề cần tạo sự gắn kết với gia đình như để trẻ tự làm những công việc nhỏ như sắp xếp quần áo, sách vở. Cần phát huy điểm mạnh khi sử dụng Internet chứ không chỉ biết chơi những trò chơi vô bổ...”.
Hội thảo đã kết thúc nhưng những vấn đề được nhìn nhận và đặt ra trong hội thảo đã mở ra nhiều điều cần suy nghĩ và thách thức những nhà chuyên môn về tâm lý, giáo dục và xã hội nghiên cứu, tìm ra được những câu trả lời khả dĩ cho thực trạng nghiện Internet trong xã hội hiện nay.
PHÒNG QLKH-DA
Góp ý
Họ và tên: *  
Email: *  
Tiêu đề: *  
Mã xác nhận:
 
 
RadEditor - HTML WYSIWYG Editor. MS Word-like content editing experience thanks to a rich set of formatting tools, dropdowns, dialogs, system modules and built-in spell-check.
RadEditor's components - toolbar, content area, modes and modules
   
Toolbar's wrapper  
Content area wrapper
RadEditor's bottom area: Design, Html and Preview modes, Statistics module and resize handle.
It contains RadEditor's Modes/views (HTML, Design and Preview), Statistics and Resizer
Editor Mode buttonsStatistics moduleEditor resizer
 
 
RadEditor's Modules - special tools used to provide extra information such as Tag Inspector, Real Time HTML Viewer, Tag Properties and other.