Ngành Tâm lý học đường ở Việt Nam, một số nhìn nhận từ sau Hội thảo quốc tế Tâm lý học đường lần IV (14-15/8/2014) tại Hà Nội

Vào ngày 14-15/8/2014 vừa qua, TS. Ngô Xuân Điệp- Trưởng khoa Tâm lý học, trường ĐH KHXH & NV Tp.HCM đại diện tham dự Hội thảo khoa học Quốc tế về Tâm lý học đường lần thứ IV do Trường Đại học Giáo dục – Đại học Quốc Gia Hà Nội tổ chức. Dưới đây là một số giới thiệu về ngành tâm lý học đường và các ý kiến của TS. Ngô Xuân Điệp sau khi tham dự Hội thảo.

Tâm lý học đường (TLHD) là một nhánh của tâm lý học được ra đời đầu tiên tại Mỹ vào đầu thế kỷ XX.

Tâm lý học đường được coi là một lĩnh vực ứng dụng các kiến thức của tâm lý học lâm sàng và tâm lý học giáo dục để chẩn đoán và điều trị cho trẻ em, thanh thiếu niên và sinh viên có những vấn đề về hành vi và học tập.

Trên thế giới, hiện nay tâm lý học đường được triển khai dưới nhiều mô hình khác nhau như: Mô hình Tâm lý học đường tại Hoa kỳ (NASP); Mô hình trợ giúp học sinh có khó khăn tại Pháp (RASED)….

Hiện nay, TLHD vẫn còn là một lĩnh vực khá mới mẻ ở Việt Nam. Trong vòng 10 năm trở lại đây, tình trạng học sinh có những rối nhiễu tâm lý, bỏ học, sa ngã vào các tệ nạn xã hội… gia tăng đã khiến các nhà giáo dục, các nhà tâm lý có cái nhìn quan tâm nhiều hơn đến việc phải cung cấp cho học sinh, sinh viên các dịch vụ trợ giúp TLHD. Chính vì vậy, thông tư số 9971/BGD – DT, Bộ giáo dục – Đào tạo đã gửi các cơ sở đào tạo và trường học về việc “triển khai công tác tư vấn cho học sinh, sinh viên”. Điều này chứng tỏ các cấp lãnh đạo  ngành giáo dục đã bước đầu quan tâm đến việc phát triển và cung cấp các dịch vụ trợ giúp tâm lý học đường cho học sinh, sinh viên nhằm giúp các em ngoài việc được trang bị tốt về văn hóa còn có một sức khỏe tinh thần khỏe mạnh và lành mạnh.

Về mặt thực hành, Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh là những thành phố lớn đầu tiên triển khai các phòng tâm lý học đường trong trường học. Những trường đi tiên phong ở Hà Nội như: THPT Đinh Tiên Hoàng, Trần Nhân Tông, Trần Hưng Đạo, Nguyễn Tất Thành…. Ở Thành phố Hồ Chí Minh, có trường THCS Khánh Hội; THCS Hồng Bàng; Đại học RMIT…..

Về mặt đào tạo: hiện nay các trường đại học đào tạo mã ngành Tâm lý học bao gồm các định hướng Tâm lý học giáo dục, Tâm lý học lâm sàng cung ứng nhân sự cho hoạt động tham vấn học đường. Chẳng hạn: Chương trình đào tạo cử nhân Tâm lý học giáo dục, chuyên ngành Tâm lý học học đường của trường ĐH Sư phạm Hà Nội đưa vào đào tạo và trờ thành chuyên ngành chính thức từ tháng 9 năm 2008.

Ngoài ra, các trường đại học ở Việt Nam đã liên kết với Liên hiệp phát triển Tâm lí học đường thế giới (firP) của Hoa Kỳ để tổ chức các Hội thảo quốc tế về Tâm lý học đường nhằm thúc đẩy công tác đào tạo và thực hành tâm lý học đường ở Việt Nam. Năm 2013, Liên hiệp đổi tên thành Liên hiệp phát triển Tâm lý học đường Thế giới (Consortium to Advance School Psychology-International: firP-I), với mục tiêu thúc đẩy sự phát triển Tâm lý học đường ở nhiều quốc gia khác nhau,trong đó có Việt Nam.

Vừa qua, TS. Ngô Xuân Điệp- Trưởng khoa Tâm lý học, trường ĐH KHXH & NV Tp.HCM đại diện tham dự Hội thảo khoa học Quốc tế về Tâm lý học đường lần thứ IV vào ngày 14-15/8/2014 do Trường Đại học Giáo dục – Đại học Quốc Gia Hà Nội tổ chức.

Hình: Hội thảo khoa học Quốc tế về Tâm lý học đường lần thứ IV

Dưới đây, là một số phỏng vấn của chúng tôi với TS.Ngô Xuân Điệp để nắm được các kết quả của Hội thảo khoa học Quốc tế về Tâm lý học đường lần thứ IV và định hướng đào tạo ngành Tâm lý học đường tại khoa Tâm lý học:

Chào Thầy, xin Thầy chia sẻ một số cảm nhận của Thầy sau khi tham dự Hội Thảo khoa học Quốc tế về Tâm lý học đường lần thứ IV vừa qua?

Đây là một diễn đàn hữu ích cho các nhà TLH, nhất là các nhà TLHĐ. Hội thảo cho thấy có nhiều quan điểm tiếp cận khác nhau về tâm lý học đường. Về cơ bản, hội thảo bàn về các định hướng đào tạo cho các chuyên viên tâm lý học đường liên quan đến phòng ngừa và can thiệp những vấn đề tâm lý của học sinh trong trường học. Hội thảo là một tiếng chuông đánh động nhiều mặt những vấn đề đang xảy ra trong trường học và chưa được quan tâm đúng mực từ các cấp trong hệ thống giáo dục Việt Nam.

Hình: Giao lưu Nhà tâm lý trẻ: Tôi là ai?- Một hoạt động hữu ích

 diễn ra sau Hội Thảo Quốc tế Tâm lý học đường

Theo Thầy, đâu là những thuận lợi và khó khăn của việc đào tạo và thực hành tâm lý học đường tại Việt Nam?

Theo tôi, những thuận lợi là:

-      Hầu hết các giáo viên, và nhà trường cũng như xã hội nhận thấy tấm quan trọng của việc thực hành tâm lý học đường trong trường học.

-      Hầu hết các sơ sở đào tạo về tâm lý tại Việt Nam đang rất quan tâm đến lĩnh vực này và đang từng bước tiến hành xây dựng chương trình đào tạo bậc cử nhân và cao học.

-      Tâm lý học đường đang được quan tâm từ các đội ngũ những nhà làm nghiên cứu về tâm lý và giáo dục hiện này tạo Việt nam

-      Phát triển ngành tâm lý học đường được kế thừa khá vững chắc từ nền tảng tâm lý giáo dục, một chuyên ngành rất phát triển tại Việt nam khoảng 40 năm nay.

Tuy nhiên, việc đào tạo và thực hành tâm lý học đường cũng gặp một số khó khăn như:

-      Chưa được sự quan tâm xừng tầm từ các cơ quan quản lý giáo dục VN: Vì đây là một ngành chưa được thừa nhận về mặt đào tạo - do chưa có mã ngành; và chưa được thừa nhận chính thức về tính pháp lý của công việc – chưa có mã nghề.

-      Khả năng can thiệp tâm lý học đường tại VN còn rất hạn chế và không được nhận biết đầy đủ từ nhà trường và phụ huynh.

-      Cơ chế quản lý các trường công lập chưa sẵn sàng đón nhận mô hình tâm lý học đường.

Thưa Thầy, sinh viên theo học định hướng tâm lý học đường có thể làm việc ở đâu vậy ạ?

Sinh viên sau khi tốt nghiệp có thể làm công việc phát hiện, đánh giá để sàng lọc các vấn đề tâm lý của trẻ em, trên cơ sở đó tự xây dựng chương trình tham vấn/can thiệp hoặc giới thiệu trẻ (có các rối loạn hành vi trầm trọng) tới các trung tâm trị liệu tâm lý. Đồng thời có thể chủ động thiết kế các buổi làm việc với học sinh để giúp đỡ các em có các khó khăn về học tập. Tư vấn cho nhà trường, giáo viên về các hoạt động trong trường làm sao các hoạt động diễn ra phù hợp với sự phát triển tâm sinh lý lứa tuổi nói chung và tâm sinh lý các trường hợp học sinh cụ thể. Các em có thể làm việc trong các trường học công lập, tư thục từ mầm non đến đại học, các nhà văn hóa thiếu nhi, các trung tâm dịch vụ đào tạo cộng đồng, các trung tâm can thiệp và trị liệu tâm lý cho trẻ em….vv

Thầy có thể chia sẻ một số định hướng phát triển ngành Tâm lý học đường của Khoa Tâm lý học- ĐHKHXH & NV Tp.HCM trong thời gian tới?

-      Khoa sẽ tiến hành đào tạo cử nhân và xa hơn nữa là Ths về tâm lý học đường.

-      Khoa sẽ đi sâu vào các định hướng can thiệp các khó khăn tâm lý học đường và khó khăn chuyên biệt học tập trong trường học, đây là thế mạnh về đào tạo của Khoa hiện này.

Xin chân thành cảm ơn Thầy về cuộc phỏng vấn này!

ThS. Lê Thị Mai Liên

Bộ môn Tham vấn- Trị liệu tâm lý

 


Góp ý
Họ và tên: *  
Email: *  
Tiêu đề: *  
Mã xác nhận:
 
 
RadEditor - HTML WYSIWYG Editor. MS Word-like content editing experience thanks to a rich set of formatting tools, dropdowns, dialogs, system modules and built-in spell-check.
RadEditor's components - toolbar, content area, modes and modules
   
Toolbar's wrapper  
Content area wrapper
RadEditor's bottom area: Design, Html and Preview modes, Statistics module and resize handle.
It contains RadEditor's Modes/views (HTML, Design and Preview), Statistics and Resizer
Editor Mode buttonsStatistics moduleEditor resizer
 
 
RadEditor's Modules - special tools used to provide extra information such as Tag Inspector, Real Time HTML Viewer, Tag Properties and other.